آشنایی با فضای مدرسه

ما در مدرسه بشارت با دانش آموزان اتیسم در تعامل هستیم.آنان کودکان و نوجوانان ویژه ای هستند که باید براساس تفاوت هایشان مورد برنامه ریزی قرار بگیرند.آنان به دلیل مشکلات ارتباطی و حسی و تفاوت در شیوه یادگیری نیازمند برنامه ریزی آموزشی خاصی هستند که این برنامه ریزی حتی در محیط آموزشی نیز باید وجود داشته باشد.تا حدی که روش تیچ برای ایجاد ساخت به محیط زندگی ،آموزش و حتی نحوه آموزش به وجود آمده است.ما در مدرسه بشارت در حد توان سعی کرده ایم محیط را متناسب با ویژگی های این دانش آموزان تغییر دهیم.البته با توجه به امکانات مالی محدود هنوز به ایده آلی که در ذهن داریم نرسیدیم ولی همچنان تلاش خولهیم کرد تا به یک مدرسه استاندارد اتیسم نزدیک شویم.در ادامه به تعدادی از این موارد اشاره خواهیم کرد.

حیاط مدرسه:

دانش آموزان اتیسم اغلب دارای اختلالات همراه مانند بیش فعالی و رفتارهای پرخطر هستند بنابراین وجود یک حیاط ایمن برای زنگ تفریح . اوقات ورزش و بازی در فضای باز می تواند بسیار مفید باشد.حیاط مدرسه بشارت دارای کفپوش های گرانیتی است تا دانش آموزان هنگام دویدن،بازی کردن و رفتارهای پرخطر مانند هل دادن یکدیگر دچار آسیب نشوند.

– در دو قسمت از حیاط باغچه هایی ایجاد شده است که توسط جداکننده های خاصی از حیاط مجزا شده.علت استفاده از این جدا کننده ها سطوح گرد و نرم و ارتفاع کم آن هاست تا اگر بچه ها با آن ها برخورد کردند آسیب نبینند.این جدا کننده به رنگ زرد هستند تا استفاده از این رنگ خاص از نظر بصری توجه دانش آموزان را جلب کند تا هنگام دویدن و حرکت متوجه مرز بین حیاط و باغچه باشند.لازم به ذکر است که ایجاد موانع دیداری و کد گذاری در رنگ در روش تیچ بسیار مورد توجه می باشد.

– در باغچه علاوه بر گلهای زینتی از درختان میوه استفاده شده است تا دانش آموزان موضوع گیاهان را در درس علوم به صورت عینی تجربه کنند و شاهد رشد درختان  تشکیل میوه باشند و از خوردن آن ها لذت ببرند.درختان به گونه ای انتخاب شده اند که در هر فصل حداقل یک نوع میوه وجود داشته باشد.آموزش چند حسی یعنی استفاده از حواس مختلف در یادگیری علوم مورد نظر ما بوده است.

– کف پوش های رنگی کف حیاط خطوط صف را مشخص می کند و این همان هدایت بصری از طریق کدگذاری رنگ در روش آموزش دارای ساخت(تیچ ) می باشد.ابتدای همه صف ها از رنگ دیگری استفاده شده تا شروع صف مشخص تر به نظر برسد.

رنگ آمیزی فضای آموزشی:

رنگ دیوار ها:

رنگ در روش تیچ می تواند هدایت بصری محسوب شود و روش خوبی برای کدگذاری ست و از طرفی تاثیر روانی رنگها بر هیچ کسی پوشیده نیست.رنگ برای دانش آموزان اتیسم به دلیل مشکلات حسی می تواند تاثیر درمانی خاصی داشته باشد.به دلایل ذکر شده و برای تحریک دیداری فضای مدرسه با توجه به کاربری آن دارای طیف رنگ می باشد .طیف رنگ می تواند توجه ،تمیز و تمرکز دیداری دانش آموزان اتیسم را تقویت کند.

رنگ دیوارهای مدرسه به گونه ای انتخاب شده که بخش اداری ،توانبخشی با کلاسها و راهرو ها تفکیک شود.و این مساله کدگذاری محسوب می شود.به این صورت که برای دیوارهای کلاس ها از رنگ پرتقالی استفاده شده و دیواری که پرده ویدیوپروژکشن روی آن نصب است رنگی متفاوت تر و کمی پررنگ تر دارد.این اختلاف رنگ باعث می شود مرکزیت و توجه دیداری دانش آموزان به سمت پرده آموزش بیشتر شود.رنگ پرتقالی ایجاد شور و نشاط و هیجان در فضای آموزش می کند و انرژی بخش است.

بخش توانبخشی و اداری از رنگ بنفش و یاسی استفاده شده.باز هم استفاده از طیف رنگ در دیوارها خود نوعی تحریک دیداری به حساب می آید.این رنگ نیز بسیار آرامش بخش است.دقیقا چیزی که در جلسات مداخلات به آن احتیاج داریم.

برای راهروها از رنگ طوسی روشن و تیره  استفاده شده است .رنگ خنثی در راهروها  باعث می شود حس تحرک  و هیجان را در دانش آموزان کمتر کند.زیرا حرکت بیش از حد در آن قسمت به دلیل تردد و وجود پله می تواند خطرناک باشد.رنگ کمی تیره آن باعث می شود فضا کوچکتر به نظر برسد و دانش آموزان جنب و جوش کمتری داشته باشند.در راهروها قسمت های منتهی به دفتر مدیریت و سالن اجتماعات تیره تر در نظر گرفته شده که به نوعی کد گذاری ست و مانعی برای رفت و آمد بیش از حد دانش آموزان.زیرا این فضاها رسمی تر هستند و به دلیل کاربری خاص و انجام جلسات و شوراها نیاز به سکوت دارند.

درها:درها با رنگ آبی تیره مشخص شده است این رنگ متمایز و کمی تیره باعث می شود دانش آموزان با یک نگاه متوجه ورود و خروج ها و حریم ها باشند. بین رنگ در و چارچوبها هم از طیف آبی تیره و روشن استفاده شده است.

 

درها:

درها با رنگ آبی تیره مشخص شده است این رنگ متمایز و کمی تیره باعث می شود دانش آموزان با یک نگاه متوجه ورود و خروج ها و حریم ها باشند. بین رنگ در و چارچوبها هم از طیف آبی تیره و روشن استفاده شده است.

 

 

استفاده از روش دارای ساخت (تیچ):

یکی از روش هایی که برای نظم دادن به محیط برای افراد دارای اتیسم  بسیار مورد استفاده قرار می گیرد روش تیچ است.این روش سعی دارد محیط را برای این افراد مناسب کند و به تفاوت ها و ویژگیهای آنان توجه بسیار می کند.تعدادی زیادی از کلاس های مدرسه بشارت با روش تیچ تجهیز شده است.استفاده از نمادهای تصویری و نشان دادن ممنوعیات و حتی استفاده از تصویر در سرویس های بهداشتی برای مهارت های شست و شو درک مهارت ها و قوانین را برای دانش آموزان آسان تر کرده است.استفاده از تصویر  به منظور ایجاد هدایت بصری برای دانش آموزان اتیسم بسیار مهم است زیرا آنان ادراک دیداری بهتری نسبت به ادراک شنیداری دارند.معاون مدرسه نیز تعدادی تصویر کوچک که شامل فرمان ها و قوانین می باشد همیشه در دست دارد تا برقرای ارتباط را با دانش آموزان ساده تر کند.

در راهروها راهنمای طبقات نصب شده و خطوطی بر کف زمین هدایت کننده مسیر است.

سردر همه کلاسها تابلویی طراحی شده که تصویر دانش آموزان ،آموزگار و سمبول هرکلاس روی آن نصب شده.سمبول هر کلاس براسا علاقه دانش آموزان انتخاب شده و یک نماد محسوب می شود که خود برقراری ارتباط و پیدا کردن کلاسها را تسهیل می کند.این نمادهای تصویری علاوه بر آموزش به استقلال دانش آموزان کمک بسیاری می کند.

اتاق بازی درمانی:

اتاق بازی درمانی در مداخلات اتیسم با اتاق بازی بسیار فرق دارد و لازم است نکاتی در آن رعایت شود.اتاق بازی در مدرسه اتیسم  بشارت شامل کمدهاییست که قابل قفل شدن است زیرا باید وسایل خارج از دید دایم دانش آموز قرار بگیرد تا تمرکز او را برهم نزند.این کمدها قفسه بندی شده هستند و کاملا ایباب بازیها را تفکیک می کنند.این مورد نیز یکی از ملزومات کار با اتیسم است یعنی جدا سازی نظم دادم و تفکیک کردن وسایل.شاید در اتاق های بازی وسایل زیادی در دسترس بچه ها قرار گیرد با فضای شلوغ و دیوارهایی رنگی رنگی اما در اتاق بازی درمانی اتیسم باید از شلوغی بصری پرهیز کرد و همه وسایل را سازمان یافته مرتب کرد.با توجه به مشکلات حسی دانش آموزان اتیسم و استفاده از بازیهای حسی در بازی درمانی با اتیسم یک استخر شن بزرگ تعبیه شده است با دیوارهای فومی و شن بهداشتی.تا دانش آموزان در فضای کاملا ایمن بتوانند از آن استفاده کنند.استخر توپ نیز فضای دیگری برای بازیهای حسی دانش آموزات اتیسم است.وسیله مهم دیگری که این دانش آموزان بسیار علاقمند هستند لگوست.در اتاق بازی درمانی یک صفحه بزرگ لگو دیواری نصب شده.علت بزرگ بودن آن این است که دانش آموزانی که مهارت های ظریف آن ها کم است بتوانند استفاده کنند.لازم به ذکر است کف پوش و دیوارپوش اتاق بازی کاملا آن را ایمن کرده است

سایر اسباب بازی ها در گروههای اسباب بازی های تعاملی،شناختی،حسی و اسباب بازی های وانمودی طبقه بندی شده ودر قفسه کمد ها چیده شده اند.

اتاق کاردرمانی:

این اتاق نیز با کف پوش و دیوار پوش ایمن شده و مملو از وسایل کاردرمانی حرکتی،حسی و ذهنی ست.

 

اتاق ورزش یا بازی:

این اتاق نیز کاملا ایمن و پر از سازه های فومی با وسایل ورزشی ست.

اتاق آب درمانی:

آب درمانی یا هیدروتراپی یکی از مداخلاتی ست که برای آرامش دانش آموزان اتیسم و تحریکات حسی آن ها می تواند بسیار مفید باشد.مدرسه بشارت فضای آب درمانی با دو دوش برای شست و شو در اختیار دارد که می تواند از این امکانات استفاده کند.

اتاق گفتاردرمانی: یک فضای اختصاصی با پرینتر رنگی و کامپیوتر و تجهیزات در اختیار گفتاردرمان است تا بتواند به مشکلات کلامی و اختلالات زبانی و ارتباطی دانش آموزان کمک کند.

سرپرست آموزشی:قلب تپنده آموزش مدرسه که مجهز به وسایل کمک آموزشی ،کتابهای آموزشی جوایز بچه ها و … است.

سرویس های بهداشتی:

در هر طبقه به صورت مجزا سرویس بهداشتی و روشویی وجود دارد.تا دانش آموزان بتوانند در مواقع ضروری استفاده کنند.در فضای سرویسها نیز از نمادهای تصویری بسیاری استفاده شده است.

اتاق مشاوره:

این فضا با خط تلفن مجزا برای مشاوره دادن به والدین محترم در نظر گرفته شده است

 

اتاق بهداشت:

اتاق بهداشت با تجهیزات مورد نیاز در اختیار دانش آموزان و همکاران است تا حافظ سلامت آنان باشد.